{"id":1451,"date":"2018-05-09T10:50:08","date_gmt":"2018-05-09T09:50:08","guid":{"rendered":"http:\/\/www.conservationpulse.com\/?p=1451"},"modified":"2019-06-14T12:21:37","modified_gmt":"2019-06-14T11:21:37","slug":"2018-05-edna_training","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/asianturtleprogram.org\/vi\/2018-05-edna_training\/","title":{"rendered":"TH\u00d4NG C\u00c1O B\u00c1O CH\u00cd: Th\u1eed nghi\u1ec7m k\u1ef9 thu\u1eadt ph\u00e1t hi\u1ec7n gen trong m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng d\u00f9ng thi\u1ebft b\u1ecb di \u0111\u1ed9ng v\u00e0 \u1ee9ng d\u1ee5ng c\u00f4ng ngh\u1ec7 \u0111\u1ec3 t\u00ecm ki\u1ebfm c\u00e1 th\u1ec3 R\u00f9a Ho\u00e0n Ki\u1ebfm ngo\u00e0i t\u1ef1 nhi\u00ean"},"content":{"rendered":"<p><strong>H\u00e0 N\u1ed9i, ng\u00e0y 26 th\u00e1ng 4 \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 9 th\u00e1ng 5 n\u0103m 2018:<\/strong> Kh\u00f3a t\u1eadp hu\u1ea5n gi\u1edbi thi\u1ec7u v\u1ec1 gen trong m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng (eDNA) v\u00e0 th\u1eed nghi\u1ec7m k\u1ef9 thu\u1eadt ph\u00e1t hi\u1ec7n eDNA d\u00f9ng thi\u1ebft b\u1ecb di \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ec3 t\u00ecm ki\u1ebfm c\u00e1 th\u1ec3 Gi\u1ea3i Sin-hoe hay c\u00f2n g\u1ecdi l\u00e0 R\u00f9a Ho\u00e0n Ki\u1ebfm (<em>Rafetus swinhoei<\/em>), di\u1ec5n ra t\u1ea1i h\u1ed3 \u0110\u1ed3ng M\u00f4 v\u00e0 Xu\u00e2n Khanh t\u1eeb ng\u00e0y 26 th\u00e1ng 4 \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 9 th\u00e1ng 5 n\u0103m 2018. N\u1ed7 l\u1ef1c h\u1ee3p t\u00e1c gi\u1eefa Ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh B\u1ea3o t\u1ed3n R\u00f9a ch\u00e2u \u00c1 (ATP), Vi\u1ec7n T\u00e0i nguy\u00ean v\u00e0 M\u00f4i tr\u01b0\u1eddng (CRES) v\u00e0 T\u1ed5 ch\u1ee9c WCS Vi\u1ec7t Nam trong d\u1ef1 \u00e1n n\u00e0y l\u00e0 s\u00e1ng ki\u1ebfn \u200b\u200bnh\u1eb1m \u00a0th\u00fac \u0111\u1ea9y c\u01a1 h\u1ed9i t\u00ecm ki\u1ebfm th\u00eam c\u00e1c c\u00e1 th\u1ec3 R\u00f9a Ho\u00e0n Ki\u1ebfm ngo\u00e0i t\u1ef1 nhi\u00ean. Kh\u00f3a t\u1eadp hu\u1ea5n di\u1ec5n ra trong 15 ng\u00e0y, do Ti\u1ebfn s\u0129 Tracie Seimon, Nh\u00e0 khoa h\u1ecdc ph\u00e2n t\u1eed, Ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh S\u1ee9c kh\u1ecfe \u0110\u1ed9ng v\u1eadt c\u1ee7a WCS, tr\u1ee5 s\u1edf t\u1ea1i V\u01b0\u1eddn th\u00fa Bronx, New York, M\u1ef9, h\u01b0\u1edbng d\u1eabn, c\u00f9ng s\u1ef1 h\u1ed7 tr\u1ee3 k\u1ef9 thu\u1eadt c\u1ee7a Ti\u1ebfn s\u0129 Brian D. Horne, Chuy\u00ean gia v\u1ec1 R\u00f9a n\u01b0\u1edbc ng\u1ecdt v\u00e0 R\u00f9a c\u1ea1n, Ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh v\u1ec1 lo\u00e0i c\u1ee7a WCS.<\/p>\n<p>Lo\u00e0i <em>Rafetus swinhoei<\/em>, \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u0111\u1ebfn v\u1edbi t\u00ean g\u1ecdi R\u00f9a Ho\u00e0n Ki\u1ebfm, do ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam th\u00e0nh k\u00ednh \u0111\u1eb7t cho, \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a H\u00e0 N\u1ed9i b\u1edfi n\u00f3 g\u1eafn li\u1ec1n v\u1edbi truy\u1ec1n thuy\u1ebft l\u00e2u \u0111\u1eddi v\u1ec1 h\u1ed3 Ho\u00e0n Ki\u1ebfm, l\u00e0 lo\u00e0i r\u00f9a qu\u00fd hi\u1ebfm nh\u1ea5t th\u1ebf gi\u1edbi v\u1edbi ch\u1ec9 4 c\u00e1 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft c\u00f2n t\u1ed3n t\u1ea1i \u0111\u1ebfn nay (2 c\u00e1 th\u1ec3 \u1edf Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 2 c\u00e1 th\u1ec3 \u1edf Trung Qu\u1ed1c). Trong 15 n\u0103m qua, t\u1ed5 ch\u1ee9c ATP \u0111\u00e3 ti\u1ebfn h\u00e0nh nhi\u1ec1u cu\u1ed9c kh\u1ea3o s\u00e1t tr\u00ean di\u1ec7n r\u1ed9ng nh\u1eb1m t\u00ecm ki\u1ebfm c\u00e1c c\u00e1 th\u1ec3 m\u1edbi c\u1ee7a lo\u00e0i n\u00e0y ngo\u00e0i t\u1ef1 nhi\u00ean v\u00e0 \u0111\u00e3 th\u00e0nh c\u00f4ng trong vi\u1ec7c x\u00e1c \u0111\u1ecbnh 2 c\u00e1 th\u1ec3 t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam. C\u00e1 th\u1ec3 R\u00f9a Ho\u00e0n Ki\u1ebfm &#8211; th\u1ee9 hai m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ATP, ph\u1ed1i h\u1ee3p v\u1edbi T\u1ed5 ch\u1ee9c Turtle Survival Alliance (TSA) v\u00e0 \u0110\u1ea1i h\u1ecdc bang Washington, M\u1ef9 ph\u00e1t hi\u1ec7n g\u1ea7n \u0111\u00e2y b\u1eb1ng k\u1ef9 thu\u1eadt eDNA. Hi\u1ec7n nay, s\u1ef1 tham gia c\u1ee7a T\u1ed5 ch\u1ee9c WCS v\u00e0 CRES v\u00e0o qu\u00e1 tr\u00ecnh t\u00ecm ki\u1ebfm c\u00f9ng s\u1ef1 ti\u1ebfn b\u1ed9 c\u1ee7a k\u1ef9 thu\u1eadt eDNA mang l\u1ea1i hi v\u1ecdng v\u1ec1 m\u1ed9t k\u1ef9 thu\u1eadt nghi\u00ean c\u1ee9u cho ph\u00e9p kh\u1ea3o s\u00e1t lo\u00e0i nhanh ch\u00f3ng t\u1ea1i nh\u1eefng h\u1ed3 v\u00e0 khu v\u1ef1c ti\u1ec1m n\u0103ng.<\/p>\n<p>eDNA l\u00e0 vi\u1ebft t\u1eaft c\u1ee7a gen hay DNA (<em>Deoxyribonucleic acid<\/em>, ti\u1ebfng Vi\u1ec7t c\u00f2n g\u1ecdi l\u00e0 ADN) trong m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng, do c\u00e1c sinh v\u1eadt s\u1ed1ng th\u1ea3i ra m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng. eDNA c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng nh\u01b0 m\u1ed9t c\u00f4ng c\u1ee5 ph\u00e1p y \u0111\u1ec3 ph\u00e1t hi\u1ec7n c\u00e1c lo\u00e0i qu\u00fd hi\u1ebfm d\u1ef1a v\u00e0o m\u1eabu m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng nh\u01b0 \u0111\u1ea5t, n\u01b0\u1edbc v\u00e0 kh\u00f4ng kh\u00ed, thay v\u00ec l\u1ea5y tr\u1ef1c ti\u1ebfp t\u1eeb m\u1ed9t c\u00e1 th\u1ec3. B\u1ed9 d\u1ee5ng c\u1ee5 di \u0111\u1ed9ng ch\u1ea9n \u0111o\u00e1n ph\u00e2n t\u1eed, \u0111\u1ec3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh eDNA trong m\u1eabu n\u01b0\u1edbc, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c WCS ph\u00e1t tri\u1ec3n th\u00e0nh c\u00f4ng, v\u1edbi m\u1ee5c \u0111\u00edch t\u00ecm ra nh\u1eefng lo\u00e0i c\u00f3 nguy c\u01a1 tuy\u1ec7t ch\u1ee7ng, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t t\u1eadp trung v\u00e0o lo\u00e0i R\u00f9a Ho\u00e0n Ki\u1ebfm<em>. <\/em>V\u1edbi t\u00ednh n\u0103ng ch\u1ea9n \u0111o\u00e1n nhanh, di \u0111\u1ed9ng v\u00e0 th\u00e2n thi\u1ec7n v\u1edbi m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng, b\u1ed9 d\u1ee5ng c\u1ee5 eDNA mang l\u1ea1i hy v\u1ecdng m\u1edbi cho vi\u1ec7c t\u00ecm ki\u1ebfm c\u00e1 th\u1ec3 R\u00f9a Ho\u00e0n Ki\u1ebfm ngo\u00e0i t\u1ef1 nhi\u00ean, gi\u00fap ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng thu th\u1eadp, ch\u1ea9n \u0111o\u00e1n m\u1eabu n\u01b0\u1edbc tr\u1edf n\u00ean d\u1ec5 d\u00e0ng h\u01a1n b\u1edfi eDNA c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea9n \u0111o\u00e1n tr\u1ef1c ti\u1ebfp ngay t\u1ea1i ngu\u1ed3n n\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>M\u1ee5c ti\u00eau c\u1ee7a kh\u00f3a t\u1eadp hu\u1ea5n l\u00e0 n\u00e2ng cao ki\u1ebfn th\u1ee9c v\u00e0 h\u01b0\u1edbng d\u1eabn c\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u b\u1ea3o t\u1ed3n t\u1eeb ATP, CRES v\u00e0 WCS, v\u1ec1 c\u00e1ch \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n v\u00e0 \u00e1p d\u1ee5ng b\u1ed9 d\u1ee5ng c\u1ee5 di \u0111\u1ed9ng eDNA trong c\u00e1c chuy\u1ebfn kh\u1ea3o s\u00e1t th\u1ef1c t\u1ebf. Ngo\u00e0i ra, \u0111\u00e2y c\u0169ng l\u00e0 c\u01a1 h\u1ed9i \u0111\u1ec3 th\u1eed nghi\u1ec7m hi\u1ec7u qu\u1ea3 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a k\u1ef9 thu\u1eadt m\u1edbi n\u00e0y tr\u01b0\u1edbc khi \u0111\u01b0a ra \u1ee9ng d\u1ee5ng r\u1ed9ng r\u00e3i. C\u00e1c h\u1ecdc vi\u00ean c\u00f3 2 ng\u00e0y \u1edf H\u00e0 N\u1ed9i \u0111\u1ec3 h\u1ecdc l\u00ed thuy\u1ebft v\u00e0 13 ng\u00e0y c\u00f2n \u0111\u1ec3 th\u1ef1c h\u00e0nh s\u1eed d\u1ee5ng b\u1ed9 d\u1ee5ng c\u1ee5 nh\u1eb1m thu th\u1eadp v\u00e0 ch\u1ea9n \u0111o\u00e1n m\u1eabu n\u01b0\u1edbc c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 gen R\u00f9a Ho\u00e0n Ki\u1ebfm t\u1ea1i h\u1ed3 \u0110\u1ed3ng M\u00f4 v\u00e0 Xu\u00e2n Khanh, x\u00e3 S\u01a1n T\u00e2y, huy\u1ec7n Ba V\u00ec, H\u00e0 N\u1ed9i.<\/p>\n<p>Trong kh\u00f3a t\u1eadp hu\u1ea5n, Ph\u00f3 Gi\u00e1o s\u01b0 L\u00ea \u0110\u1ee9c Minh, CRES, chia s\u1ebb \u201c<em>K\u1ef9 thu\u1eadt m\u1edbi n\u00e0y c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a l\u1edbn trong vi\u1ec7c kh\u1ea3o s\u00e1t nh\u1eefng lo\u00e0i kh\u00f3 t\u00ecm ki\u1ebfm v\u00e0 \u0111ang b\u1ecb \u0111e d\u1ecda tr\u00ean to\u00e0n th\u1ebf gi\u1edbi, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 \u0111\u1ed9ng v\u1eadt th\u1ee7y sinh. Vi\u1ec7c ph\u00e1t tri\u1ec3n b\u1ed9 d\u1ee5ng c\u1ee5 di \u0111\u1ed9ng eDNA ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd h\u1ed7 tr\u1ee3 t\u00edch c\u1ef1c c\u00f4ng t\u00e1c b\u1ea3o t\u1ed3n nhi\u1ec1u lo\u00e0i \u0111\u1ed9ng v\u1eadt nguy c\u1ea5p nh\u1ea5t n\u01b0\u1edbc ta<\/em>.\u201d<\/p>\n<p>Kh\u00f3a t\u1eadp hu\u1ea5n g\u00f3p ph\u1ea7n th\u00fac \u0111\u1ea9ytinh th\u1ea7n h\u1ee3p t\u00e1c gi\u1eefa ba t\u1ed5 v\u1edbi m\u1ee5c ti\u00eau chung cu\u1ed1i c\u00f9ng l\u00e0 b\u1ea3o t\u1ed3n lo\u00e0i r\u00f9a nguy c\u1ea5p nh\u1ea5t tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi, R\u00f9a Ho\u00e0n Ki\u1ebfm. Ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng thu th\u1eadp v\u00e0 ch\u1ea9n \u0111o\u00e1n m\u1eabu gen trong m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng ti\u1ebfp theo d\u1ef1 ki\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn h\u00e0nh v\u00e0o th\u00e1ng 12 n\u0103m 2018 v\u00e0 th\u00e1ng 1 n\u0103m 2019, khi nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 n\u01b0\u1edbc xu\u1ed1ng th\u1ea5p h\u01a1n, nh\u1eb1m t\u1ed1i \u01b0u h\u00f3a c\u01a1 h\u1ed9i t\u00ecm ra DNA c\u1ee7a R\u00f9a Ho\u00e0n Ki\u1ebfm t\u1ea1i h\u1ed3 \u0110\u1ed3ng M\u00f4 v\u00e0 Xu\u00e2n Khanh.<\/p>\n<p><em><strong>Th\u00f4ng tin chi ti\u1ebft, vui l\u00f2ng li\u00ean h\u1ec7:\u00a0\u00a0<\/strong><\/em><\/p>\n<ul>\n<li><strong>\u00d4ng Tim McCormack<\/strong>Ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh B\u1ea3o t\u1ed3n R\u00f9a ch\u00e2u \u00c1<br \/>\nPh\u00f2ng 1806 CT1, t\u00f2a nh\u00e0 C14 B\u1eafc H\u00e0, ph\u1ed1 T\u1ed1 H\u1eefu, qu\u1eadn Nam T\u1eeb Li\u00eam, H\u00e0 N\u1ed9i, Vi\u1ec7t Nam<br \/>\n\u0110T: 024 7302 8389<br \/>\nEmail: <a href=\"mailto:tmccormack@asianturtleprogram.org\">tmccormack@asianturtleprogram.org<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li><strong>Ph\u00f3 gi\u00e1o s\u01b0 L\u00ea \u0110\u1ee9c Minh<\/strong><br \/>\nVi\u1ec7n T\u00e0i nguy\u00ean v\u00e0 M\u00f4i tr\u01b0\u1eddng (CRES), \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Qu\u1ed1c gia H\u00e0 N\u1ed9i (VNU)<br \/>\n19 L\u00ea Th\u00e1nh T\u00f4ng, H\u00e0 N\u1ed9i, Vi\u1ec7t Nam<br \/>\n\u0110T:024 3826 2932<br \/>\nEmail: <a href=\"mailto:minh.le.cres@gmail.com\">minh.le.cres@gmail.com<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li><strong>\u00d4ng Nguy\u1ec5n V\u0103n Long <\/strong><br \/>\nWCS Vi\u1ec7t Nam<br \/>\n106, nh\u00e0 D, s\u1ed1 3 Th\u00e0nh C\u00f4ng, Ba \u0110\u00ecnh, H\u00e0 N\u1ed9i, Vi\u1ec7t Nam<br \/>\n\u0110T: 024 3514 9750<br \/>\nEmail:\u00a0<a href=\"mailto:nvlong@wcs.org\">nvlong@wcs.org<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>V\u1ec1 Ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh B\u1ea3o t\u1ed3n R\u00f9a ch\u00e2u \u00c1 (ATP):<\/strong><\/p>\n<ul style=\"list-style: none;\">\n<li>Ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh B\u1ea3o t\u1ed3n R\u00f9a ch\u00e2u \u00c1 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh l\u1eadp n\u0103m 1998 v\u00e0 s\u00e1p nh\u1eadp v\u00e0o V\u01b0\u1eddn th\u00fa Cleveland Metroparks \/ Hi\u1ec7p h\u1ed9i V\u01b0\u1eddn th\u00fa Cleveland khu v\u1ef1c ch\u00e2u \u00c1 n\u0103m 2003. V\u00e0o n\u0103m 2014, ATP s\u00e1t nh\u1eadp v\u00e0o T\u1ed5 ch\u1ee9c Indo-Myanmar Conservation (IMC) \u0111\u1ec3 m\u1edf r\u1ed9ng ph\u1ea1m vi ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng trong c\u00e1c l\u0129nh v\u1ef1c kh\u00e1c nh\u01b0 c\u00e1c ph\u00e2n lo\u00e0i kh\u00e1c v\u00e0 sinh k\u1ebf thay th\u1ebf cho ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n. M\u1ee5c ti\u00eau ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a ATP l\u00e0 thi\u1ebft l\u1eadp m\u1ed9t t\u01b0\u01a1ng lai an to\u00e0n v\u00e0 b\u1ec1n v\u1eefng cho c\u00e1c lo\u00e0i r\u00f9a ch\u00e2u \u00c1, \u0111\u1ea3m b\u1ea3o r\u1eb1ng s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f3 lo\u00e0i r\u00f9a n\u00e0o b\u1ecb tuy\u1ec7t ch\u1ee7ng. Ch\u00fang t\u00f4i th\u1ef1c hi\u1ec7n c\u00e1c chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c can thi\u1ec7p, \u0111\u00f3ng g\u00f3p tr\u1ef1c ti\u1ebfp v\u00e0o vi\u1ec7c b\u1ea3o t\u1ed3n c\u00e1c lo\u00e0i r\u00f9a, h\u1ed7 tr\u1ee3 vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng hi\u1ec7u qu\u1ea3 ngu\u1ed3n t\u00e0i nguy\u00ean sinh v\u1eadt c\u00f3 gi\u1edbi h\u1ea1n n\u00e0y c\u0169ng nh\u01b0 ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u00e0 t\u0103ng c\u01b0\u1eddng n\u0103ng l\u1ef1c l\u00e3nh \u0111\u1ea1o, truy\u1ec1n th\u00f4ng t\u1edbi c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng nh\u1eb1m thay \u0111\u1ed5i th\u00e1i \u0111\u1ed9 v\u00e0 h\u00e0nh vi trong x\u00e3 h\u1ed9i \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c lo\u00e0i r\u00f9a.\u0110\u1ec3 bi\u1ebft th\u00eam th\u00f4ng tin v\u1ec1 Ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh B\u1ea3o t\u1ed3n R\u00f9a ch\u00e2u \u00c1 (ATP), truy c\u1eadp website <a href=\"http:\/\/www.asianturtleprogram.org\/\">http:\/\/www.asianturtleprogram.org\/<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>V\u1ec1 Vi\u1ec7n T\u00e0i nguy\u00ean v\u00e0 M\u00f4i tr\u01b0\u1eddng (CRES):<\/strong><\/p>\n<ul style=\"list-style: none;\">\n<li>T\u1eeb n\u0103m 1995, Vi\u1ec7n T\u00e0i nguy\u00ean v\u00e0 M\u00f4i Tr\u01b0\u1eddng (CRES) tr\u1ef1c thu\u1ed9c \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Qu\u1ed1c gia H\u00e0 N\u1ed9i \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t \u0111\u01a1n v\u1ecb nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 \u0111\u00e0o t\u1ea1o ti\u00ean phong, c\u00f3 uy t\u00edn trong l\u0129nh v\u1ef1c b\u1ea3o t\u1ed3n t\u00e0i nguy\u00ean thi\u00ean nhi\u00ean, b\u1ea3o v\u1ec7 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n b\u1ec1n v\u1eefng th\u00f4ng qua c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng nghi\u00ean c\u1ee9u, t\u1eadp hu\u1ea5n v\u00e0 h\u1ee3p t\u00e1c. Tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi, CRES \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 l\u00e0 H\u00f4\u0323i vi\u00ean cu\u0309a Hi\u00ea\u0323p h\u00f4\u0323i Ba\u0309o t\u00f4\u0300n Thi\u00ean nhi\u00ean qu\u00f4\u0301c t\u00ea\u0301 (IUCN), C\u01a1 quan Th\u00e2\u0309m quy\u00ea\u0300n khoa ho\u0323c c\u1ee7a c\u00f4ng \u01b0\u1edbc CITES v\u00e0 l\u00e0 \u0111\u1ed1i t\u00e1c c\u1ee7a Ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 sinh quy\u1ec3n (MAB Vi\u1ec7t Nam). K\u1ec3 t\u1eeb khi th\u00e0nh l\u1eadp, CRES \u0111\u00e3 tham gia v\u00e0o 4 ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh qu\u1ed1c gia v\u1ec1 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng v\u00e0 t\u00e0i nguy\u00ean, 25 d\u1ef1 \u00e1n c\u1ea5p qu\u1ed1c gia, 67 d\u1ef1 \u00e1n h\u1ee3p t\u00e1c qu\u1ed1c gia v\u00e0 26 d\u1ef1 \u00e1n h\u1ee3p t\u00e1c qu\u1ed1c t\u1ebf. Vi\u1ec7n c\u0169ng \u0111\u00e3 ti\u1ebfn h\u00e0nh \u0111\u00e0o t\u1ea1o h\u01a1n 500 nh\u00e0 khoa h\u1ecdc v\u00e0 qu\u1ea3n l\u00fd v\u1ec1 t\u00e0i nguy\u00ean thi\u00ean nhi\u00ean v\u00e0 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng.<br \/>\n\u0110\u1ec3 c\u00f3 th\u00eam th\u00f4ng tin v\u1ec1 Vi\u1ec7n T\u00e0i nguy\u00ean v\u00e0 M\u00f4i Tr\u01b0\u1eddng (CRES), truy c\u1eadp website <a href=\"http:\/\/www.cres.edu.vn\/en\/\">http:\/\/www.cres.edu.vn\/en\/<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>V\u1ec1 WCS:<\/strong><\/p>\n<ul style=\"list-style: none;\">\n<li>T\u1ed5 ch\u1ee9c WCS b\u1ea3o v\u1ec7 c\u00e1c lo\u00e0i \u0111\u1ed9ng v\u1eadt v\u00e0 v\u00f9ng hoang d\u00e3 tr\u00ean to\u00e0n c\u1ea7u qua nghi\u00ean c\u1ee9u khoa h\u1ecdc, b\u1ea3o t\u1ed3n, gi\u00e1o d\u1ee5c v\u00e0 kh\u01a1i d\u1eady gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ee7a thi\u00ean nhi\u00ean \u0111\u1ed1i v\u1edbi con ng\u01b0\u1eddi. V\u1edbi l\u1ecbch s\u1eed 120 n\u0103m h\u00ecnh th\u00e0nh v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n, WCS \u0111\u00e3 \u0111\u00f3ng g\u00f3p t\u00edch c\u1ef1c \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea9y m\u1ea1nh c\u00f4ng t\u00e1c b\u1ea3o t\u1ed3n \u0111\u1ed9ng v\u1eadt hoang d\u00e3 tr\u00ean to\u00e0n th\u1ebf gi\u1edbi th\u00f4ng qua quan h\u1ec7 \u0111\u1ed1i t\u00e1c v\u1edbi ch\u00ednh ph\u1ee7 c\u00e1c qu\u1ed1c gia v\u00e0 c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng. Hi\u1ec7n nay, WCS c\u00f3 v\u0103n ph\u00f2ng \u0111\u1ea1i di\u1ec7n t\u1ea1i g\u1ea7n 60 qu\u1ed1c gia tr\u00ean to\u00e0n c\u1ea7u v\u00e0 tr\u1ee5 s\u1edf ch\u00ednh t\u1ea1i New York, M\u1ef9.<br \/>\nWCS ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam t\u1eeb n\u0103m 2006. WCS Vi\u1ec7t Nam t\u1eadp trung t\u0103ng c\u01b0\u1eddng n\u0103ng l\u1ef1c th\u1ef1c thi ph\u00e1p lu\u1eadt cho c\u00e1c c\u01a1 quan ch\u1ee9c n\u0103ng t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 h\u1ed7 tr\u1ee3 ho\u00e0n thi\u1ec7n khung ph\u00e1p l\u00fd \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea5u tranh v\u1edbi t\u1ed9i ph\u1ea1m v\u1ec1 \u0111\u1ed9ng v\u1eadt hoang d\u00e3 (\u0110VHD). Ch\u00fang t\u00f4i \u01b0u ti\u00ean m\u1ed9t s\u1ed1 l\u0129nh v\u1ef1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng ch\u1ee7 ch\u1ed1t nh\u1eb1m t\u00e1c \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ebfn c\u00e1c m\u1ea1ng l\u01b0\u1edbi bu\u00f4n b\u00e1n \u0110VHD tr\u00e1i ph\u00e1p lu\u1eadt t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam \u1edf m\u1ecdi c\u1ea5p \u0111\u1ed9, v\u1edbi m\u1ee5c ti\u00eau cu\u1ed1i c\u00f9ng l\u00e0 b\u1eaft gi\u1eef v\u00e0 truy t\u1ed1 th\u00e0nh c\u00f4ng t\u1ed9i ph\u1ea1m.<br \/>\n\u0110\u1ec3 bi\u1ebft th\u00eam th\u00f4ng tin v\u1ec1 WCS Vi\u1ec7t Nam, truy c\u1eadp website: <a href=\"https:\/\/vietnam.wcs.org\/\">https:\/\/vietnam.wcs.org\/<\/a>.<\/li>\n<\/ul>\n<p><em><strong>Th\u01b0 vi\u1ec7n \u1ea3nh<\/strong><\/em><\/p>\n<figure id=\"attachment_1462\" aria-describedby=\"caption-attachment-1462\" style=\"width: 400px\" class=\"wp-caption alignleft\"><a href=\"http:\/\/asianturtleprogram.org\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/eDNA_training-3.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-1462\" src=\"http:\/\/asianturtleprogram.org\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/eDNA_training-3.jpg\" alt=\"\" width=\"400\" height=\"217\" srcset=\"https:\/\/asianturtleprogram.org\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/eDNA_training-3.jpg 800w, https:\/\/asianturtleprogram.org\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/eDNA_training-3-300x162.jpg 300w, https:\/\/asianturtleprogram.org\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/eDNA_training-3-768x416.jpg 768w, https:\/\/asianturtleprogram.org\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/eDNA_training-3-600x325.jpg 600w\" sizes=\"auto, (max-width: 400px) 100vw, 400px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-1462\" class=\"wp-caption-text\">Ti\u1ebfn s\u1ef9 Tracie Seimon, Nh\u00e0 khoa h\u1ecdc ph\u00e2n t\u1eed, Ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh<br \/>S\u1ee9c kh\u1ecfe \u0110\u1ed9ng v\u1eadt c\u1ee7a WCS, thuy\u1ebft tr\u00ecnh v\u1ec1 eDNA. \u1ea2nh: WCS Vi\u1ec7t Nam<\/figcaption><\/figure>\n<figure id=\"attachment_1461\" aria-describedby=\"caption-attachment-1461\" style=\"width: 400px\" class=\"wp-caption alignleft\"><a href=\"http:\/\/asianturtleprogram.org\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/eDNA_training-2.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-1461\" src=\"http:\/\/asianturtleprogram.org\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/eDNA_training-2.jpg\" alt=\"\" width=\"400\" height=\"231\" srcset=\"https:\/\/asianturtleprogram.org\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/eDNA_training-2.jpg 800w, https:\/\/asianturtleprogram.org\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/eDNA_training-2-300x173.jpg 300w, https:\/\/asianturtleprogram.org\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/eDNA_training-2-768x443.jpg 768w, https:\/\/asianturtleprogram.org\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/eDNA_training-2-600x346.jpg 600w\" sizes=\"auto, (max-width: 400px) 100vw, 400px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-1461\" class=\"wp-caption-text\">Nh\u00f3m nghi\u00ean c\u1ee9u s\u1eed d\u1ee5ng b\u1ed9 d\u1ee5ng c\u1ee5 di \u0111\u1ed9ng<br \/>eDNA \u0111\u1ec3 t\u00ecm ki\u1ebfm c\u00e1 th\u1ec3 lo\u00e0i r\u00f9a Ho\u00e0n Ki\u1ebfm (<em>Rafetus swinhoei<\/em>). \u1ea2nh: WCS Vi\u1ec7t Nam<\/figcaption><\/figure>\n<figure id=\"attachment_1454\" aria-describedby=\"caption-attachment-1454\" style=\"width: 400px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"http:\/\/asianturtleprogram.org\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/eDNA_training-5.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-1454\" src=\"http:\/\/asianturtleprogram.org\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/eDNA_training-5.jpg\" alt=\"\" width=\"400\" height=\"217\" srcset=\"https:\/\/asianturtleprogram.org\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/eDNA_training-5.jpg 800w, https:\/\/asianturtleprogram.org\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/eDNA_training-5-300x163.jpg 300w, https:\/\/asianturtleprogram.org\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/eDNA_training-5-768x417.jpg 768w, https:\/\/asianturtleprogram.org\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/eDNA_training-5-600x326.jpg 600w\" sizes=\"auto, (max-width: 400px) 100vw, 400px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-1454\" class=\"wp-caption-text\">Nh\u00f3m nghi\u00ean c\u1ee9u ti\u1ebfn h\u00e0nh l\u1ea5y m\u1eabu n\u01b0\u1edbc t\u1ea1i h\u1ed3 \u0110\u1ed3ng M\u00f4 s\u1eed d\u1ee5ng b\u01a1m di \u0111\u1ed9ng. \u1ea2nh: Ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh B\u1ea3o t\u1ed3n R\u00f9a ch\u00e2u \u00c1<\/figcaption><\/figure>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<figure id=\"attachment_1456\" aria-describedby=\"caption-attachment-1456\" style=\"width: 400px\" class=\"wp-caption alignleft\"><a href=\"http:\/\/asianturtleprogram.org\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/eDNA_training-7.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-1456\" src=\"http:\/\/asianturtleprogram.org\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/eDNA_training-7.jpg\" alt=\"\" width=\"400\" height=\"266\" srcset=\"https:\/\/asianturtleprogram.org\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/eDNA_training-7.jpg 800w, https:\/\/asianturtleprogram.org\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/eDNA_training-7-300x199.jpg 300w, https:\/\/asianturtleprogram.org\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/eDNA_training-7-768x510.jpg 768w, https:\/\/asianturtleprogram.org\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/eDNA_training-7-600x398.jpg 600w\" sizes=\"auto, (max-width: 400px) 100vw, 400px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-1456\" class=\"wp-caption-text\">M\u00e0ng l\u1ecdc nhanh ch\u00f3ng b\u1ecb \u0111\u1ed5i m\u00e0u v\u1edbi ph\u00f9 sa t\u1eeb n\u01b0\u1edbc h\u1ed3. Hy v\u1ecdng khi x\u00e9t nghi\u1ec7m m\u00e0ng l\u1ecdc c m\u1eabu DNA c\u1ee7a r\u00f9a Ho\u00e0n Ki\u1ebfm c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t hi\u1ec7n. \u1ea2nh: Ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh B\u1ea3o t\u1ed3n R\u00f9a ch\u00e2u \u00c1<\/figcaption><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u00e0 N\u1ed9i, ng\u00e0y 26 th\u00e1ng 4 \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 9 th\u00e1ng 5 n\u0103m 2018: Kh\u00f3a t\u1eadp hu\u1ea5n gi\u1edbi thi\u1ec7u v\u1ec1 gen &#8230; <a class=\"cz_readmore\" href=\"https:\/\/asianturtleprogram.org\/vi\/2018-05-edna_training\/\"><i class=\"fa fa-angle-right\" aria-hidden=\"true\"><\/i><span>Read More<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1460,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[16,62],"tags":[91,169,50],"class_list":["post-1451","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-atp-news","category-rafetus_project","tag-dong-mo-lake","tag-edna","tag-rafetus-swinhoei"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"vi","enabled_languages":["en","vi"],"languages":{"en":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"vi":{"title":true,"content":true,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/asianturtleprogram.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1451","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/asianturtleprogram.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/asianturtleprogram.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/asianturtleprogram.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/asianturtleprogram.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1451"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/asianturtleprogram.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1451\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1471,"href":"https:\/\/asianturtleprogram.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1451\/revisions\/1471"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/asianturtleprogram.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1460"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/asianturtleprogram.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1451"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/asianturtleprogram.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1451"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/asianturtleprogram.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1451"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}